اگرچه خيلى خانه خراب مىشود و خيلى خسارت وارد مىشود ، ليكن خوب خواهد شد . خود همدانيها مىگويند شهر ما بدمتن و خوش‌حاشيه است . پاچهء كوه الوند داراى دره‌هاى بسيار بسيار زيبا و قشنگ است . پست‌ترين محل شهر شش هزار فوت و قدرى مرتفع‌تر هفت هزار فوت از سطح دريا ارتفاع دارد . قلهء الوند يازده هزار و نهصد فوت است . فرزندان كوريجان آمدم با درشكهء كرايه . عباس براى تخم يكى دو سه خرمن كوچك برداشت . مسعود چند باغ و يونجه را طناب زد و حسابش را معلوم كرد . بهمن همان مشغلهء حيوانات را تعقيب مىكرد . عباس خيلى آرام و متين و فيلسوف‌مآب است . سلطان مسعود بىباك ، حرّاف ، زرنگ و قدرى بىعاطفه [ است ] . براى وصول مطالبات نسق‌بندى شرّ و شور [ دار ] و كارهائى كه جديت و سماجت لازم دارد جان مىدهد . بهمن بين آنها را گرفته به علاوه عشق غريبى به طيور و حيوان دارد . موقع بذركارى است . رعايا گفتند ما كشت نمىكنيم . من هم حكم كردم آب را به صحرا سردادند . نصف شب آمده لله را بردند كه غلط كرديم آب را بدهيد . من براى مزيد اطلاع و روشن نمودن وضعيت ، كاغذى را كه به وزارت داخله نوشته‌ام اينجا درج مىكنم . نامه به وزارت داخله بعد از مقدمات - من چهار سال متوالى است كه براى برداشت محصول سه ماه در اينجا اقامت دارم . لازم دانستم كه وضعيت اين ولايت را به عرض برسانم كه اقلا نزد وجدان خود منفعل نباشم . سال اول 1307 گندم حداقل قيمتش دوازده تومان و جو هشت تومان ، كاه دو تومان [ بود ] . مميزى آن سال تخفيفى به ماليات ارضى داده بود . مباشرين و مفتشين ترياك كمتر سخت‌گيرى مىكردند . ماليات دخانيات و عوارض بلديه نبود . اجناس و امتعهء خارجه از قبيل قند ، چاى ، پارچهء ذرعى و غيره ارزان بود . بالاتر از همه تهيهء قالى و فرشهاى بزرگ به اعلى درجه ترقى داشت كه رعايا از همان فروش قالى تمام نقدى مالك و حوائج ضرورى خود را كفالت مىكردند . كم‌كم آن وضعيت رو به انحطاط نهاد تا هذه السنه 1310 كه به كلى وضعيت غيرمساعد [ شده ] ، ثروت و مكنت رعايا به درجهء صفر رسيده است . گندم پس از عوارض بلديه ، كرايه ، قپان‌دارى ، تقلبات كاروانسرادارها شش تومان ، جو سه تومان الى سه تومان و نيم عايد فروشنده مىشود .